يُعَدّ برنامج "تمكين" أحد البرامج التربويّة المركزيّة ضمن خطّة الحكومة 550، وهو يستهدف المدارس العربيّة في المرحلة الابتدائيّة.
ينطلق البرنامج من الحاجة إلى سدّ الفجوات التعليميّة المتأتّية عن الفوارق الاجتماعيّة–الاقتصاديّة، ويطمح إلى إحداث تغيير جذريّ في ثقافة التدريس والإدارة التربويّة، عبر تطوير مهنيّ معمّق داخل المدرسة نفسها، وليس فقط من خارجها.
يرتكز البرنامج على التدريس القائم على المعطيات (Data-Driven Instruction)، حيث يُبنى القرار التربويّ على أسس علميّة واضحة وقياسات دقيقة لأداء التلاميذ. ويتميّز بأنّه يرافق الطواقم التربويّة عبر معلّمة مدرّبة من داخل المدرسة، تعمل كحلقة وصل بين البرنامج والطاقم التعليميّ. هذه المدرّبة تشكّل عنصرًا داعمًا ومرافِقًا يوميًّا في تطوير تدريس اللغة العربيّة ومهارات القراءة والكتابة، بما يُعزّز بناء بيئة صفّيّة غنيّة ومحفّزة.
يوفّر البرنامج موارد تربويّة وبنيويّة واسعة، تشمل: تمويل تجهيز الصفوف بوسائل تعليميّة، بناء مكتبات صفّيّة تعزّز ثقافة القراءة، تطوير موقع إلكترونيّ لقياس وتقييم التحصيلات، إلى جانب مرافقة مهنيّة للإدارة التربويّة والمعلّمة المدرّبة.
يهدف برنامج تمكين إلى رفع التحصيل الدراسيّ في مهارات اللغة العربيّة والفهم القرائيّ، وإحداث تغيير في ثقافة المدرسة من مجرّد نقل للمعرفة إلى بيئة تعلّم نشطة قائمة على الحوار والمعطيات. كما يسعى إلى تعزيز الانتماء اللغويّ والاجتماعيّ للتلاميذ من خلال خلق مناخ داعم ومحفّز للتعلّم، وتمكين الطواقم التربويّة بالمعرفة والأدوات العمليّة بحيث يصبح التطوير جزءًا من نسيج المدرسة اليوميّ.
يُنفَّذ البرنامج في خمس عشرة مدرسة عربيّة ابتدائيّة، على مدى خمس سنوات متواصلة، وقد دخل الآن سنته الثالثة. ومن خلال هذه المرافقة، يحرص البرنامج على ضمان استدامة التغيير وتحويل الممارسات التربويّة الجديدة إلى ثقافة راسخة داخل المدرسة.-
תוכנית "תמקין" נחשבת לאחת התוכניות החינוכיות המרכזיות במסגרת תוכנית הממשלה 550, והיא מיועדת לבתי הספר הערביים בחינוך היסודי.
התוכנית נובעת מהצורך בסגירת פערים חינוכיים הנובעים מהבדלים חברתיים–כלכליים, ושואפת להביא לשינוי מהותי בתרבות ההוראה והניהול החינוכי, באמצעות פיתוח מקצועי מעמיק בתוך בית הספר עצמו, ולא רק מבחוץ.
התוכנית מתמקדת בהוראה מבוססת נתונים (Data-Driven Instruction), שבה ההחלטות החינוכיות נשענות על יסודות מדעיים ברורים ומדידות מדויקות של ביצועי התלמידים. היא מתאפיינת בליווי הצוותים החינוכיים על ידי מורה מאומנת מתוך בית הספר, הפועלת כקשר בין התוכנית לצוות ההוראה. מורה זו מהווה מרכיב תומך ומלווה יומיומי בפיתוח הוראת השפה הערבית וכישורי הקריאה והכתיבה, ובכך מחזקת בניית סביבה כיתתית עשירה ומעוררת השראה.
התוכנית מספקת משאבים חינוכיים ומבניים נרחבים, כולל: מימון לציוד כיתתי באמצעים חינוכיים, הקמת ספריות כיתתיות המעודדות תרבות קריאה, פיתוח אתר אינטרנט למדידת והערכת הישגים, לצד ליווי מקצועי להנהלה החינוכית ולמורה המאומנת. מטרת תוכנית טמוקין היא להעלות את הישגים בלימודי השפה הערבית ובכישורי ההבנה הנקראת, וליצור שינוי בתרבות בית הספר – מהעברת ידע בלבד לסביבת למידה פעילה המבוססת על דיאלוג ונתונים. התוכנית שואפת גם להגברת השייכות הלשונית והחברתית של התלמידים על ידי יצירת אקלים תומך ומעורר למידה, והעצמת הצוותים החינוכיים בידע וכלים מעשיים כך שהפיתוח יהפוך לחלק מהמרקם היומיומי של בית הספר.
התוכנית מיושמת ב-15 בתי ספר ערביים יסודיים, לאורך חמש שנים רצופות, והיא נכנסה כעת לשנתה השלישית. דרך הליווי הזה, התוכנית שמה דגש על הבטחת הקיימות של השינוי והפיכת הפרקטיקות החינוכיות החדשות לתרבות מושרשת בתוך בית הספר.
